[GeriDon]
[DersOgretimPlani]
| [DersinKodu] | [DersinAdi] | [DersinTuru] | [Yil] | [YariYil] | [Ects] |
|---|---|---|---|---|---|
| 130300105303 | OSMANLI TARİHİ - III (1622-1789) | Ders | 3 | 5 | 3,00 |
[DersinSeviyesi]
[Lisans]
[DersDili]
Türkçe
[DersinAmaci]
Bu dersin amacı; II. Osman’ın tahttan indirilmesi ve katliyle başlayan buhranlı süreçten (1622) III. Selim’in tahta çıkışına (1789) kadar geçen dönemde Osmanlı Devleti’nin yaşadığı siyasi, askerî, mali ve toplumsal dönüşümleri bütüncül ve eleştirel bir perspektifle incelemektir. Öğrencilere; klasik dönem sonrası imparatorluğun karşılaştığı iç isyanlar ve krizleri, Köprülüler dönemi toparlanma çabalarını, Karlofça ve Pasarofça antlaşmalarıyla değişen dış politika dinamiklerini, Lale Devri ile başlayan ilk batılılaşma/ıslahat hareketlerini ve 18. yüzyıl boyunca süren askeri-mali reformları tahlil etme yetisi kazandırmak hedeflenmektedir. Bu sayede öğrencilerin, dönemi geleneksel "duraklama-gerileme" şablonlarının ötesinde, bir intibak ve dönüşüm çağı olarak değerlendirebilmeleri amaçlanır.
[DersiVerenGorevli]
Dr. Öğretim Üyesi Halit BAŞ
[OgrenmeCiktilari]
| 1 | 1622–1789 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin yaşadığı siyasi, askerî ve diplomatik krizleri dönemin iç ve dış dinamikleri bağlamında sebep-sonuç ilişkisi kurarak analiz eder. |
| 2 | Klasik Osmanlı teşkilat yapısındaki çözülmeleri ve bu doğrultuda gelişen taşra dinamiklerini (ayanlık, merkez-taşra güç dengeleri) kurumsal açıdan değerlendirir. |
| 3 | 18. yüzyıllarda devletin bütçe ve gelir yapısındaki dönüşümleri, malikâne ve esham gibi mali uygulamalar üzerinden dönemin iktisadi koşullarıyla ilişkilendirir. |
| 4 | Karlofça ve Küçük Kaynarca gibi dönüm noktası niteliğindeki antlaşmaların imparatorluğun jeopolitik konumuna, egemenlik haklarına ve sınır anlayışına etkilerini açıklar. |
| 5 | Lale Devri'nden III. Selim’in tahta çıkışına kadar yürütülen askerî ve teknik ıslahat çabalarını tahlil ederek, bu adımların modernleşme tarihindeki yerini ve sürekliliğini eleştirel bir yaklaşımla yorumlar. |
[OgrenimTuru]
Birinci Öğretim
[DersOnKosulu]
Yok
[OnerilenDigerHususlar]
Yok
[DersinIcerigi]
Ders kapsamında; II. Osman’ın katli, IV. Murad devri ve Köprülüler dönemi ile başlayan 17. yüzyıl iç siyaseti, Celâlî ve yeniçeri isyanları, Girit Seferi ve II. Viyana Kuşatması’ndan Karlofça Antlaşması’na uzanan askerî-diplomatik gelişmeler ele alınır. 18. yüzyıla geçişle birlikte Edirne Vak’ası, Lale Devri’nin getirdiği kültürel ve idari arayışlar, Pasarofça ve Belgrad antlaşmaları irdelenir. Dönemin merkez-taşra ilişkileri bağlamında ayanlığın yükselişi, malikâne sistemi ve esham uygulaması gibi mali dönüşümler incelenir. Ayrıca 1768–1774 Osmanlı-Rus Savaşı, Küçük Kaynarca Antlaşması’nın doğurduğu ağır sonuçlar ve I. Abdülhamid ile III. Mustafa dönemlerindeki ilk sistemli askerî-teknik ıslahatlar üzerinden, III. Selim’in Nizam-ı Cedit programına zemin hazırlayan 1789 eşiğindeki Osmanlı dünyası ayrıntılı biçimde işlenir.
[HaftalikDersIcerigi]
| [Hafta] | [Teorik] | [Uygulama] | [Laboratuvar] |
|---|---|---|---|
| 1 | II. Osman dönemi, Lehistan meselesi, İsyan ve sonuçları, II. Osman’ın katledilmesi; I. Mustafa Zamanı | ||
| 2 | IV. Murat, Sultan İbrahim IV. Mehmet Zamanları | ||
| 3 | II. Mustafa’nın cülusundan Karlofça’ya kadar gelişen olaylar. Kutsal ittifak ve Osmanlı savaşları | ||
| 4 | Karlofça Antlaşması’ndan sonra iç Olaylar, Edirne vakası, idari, mali, askeri ıslahatlar | ||
| 5 | Prut seferi ve sonuçları | ||
| 6 | Prut Savaşı ve sonuçları, Osmanlı-Rus ilişkileri | ||
| 7 | 1711 sonrasında Osmanlı-Venedik ve Osmanlı-Avusturya savaşları | ||
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | Lale Devri ve önemi, Patrona Halil İsyanı ve sonuçları | ||
| 10 | 1730-1736 sonrasında Osmanlı, Irak, İran, Azerbaycan ilişkileri ve gelişen olaylar | ||
| 11 | 1736-1740 arasında Osmanlı-Avusturya ve Osmanlı-Rus savaşları ve sonuçları | ||
| 12 | Osmanlı İran savaşlarının ikinci safhası: 1737 sonrasında vuku bulan hadiseler | ||
| 13 | Küçük Kaynarca, Yaş, Ziştovi Antlaşmaları Süreci ve konjonktürü | ||
| 14 | Genel Değerlendirme |
[DersKitabi]
Niyazi Berkes, Türkiye’de Çağdaşlaşma; Rıfat Uçarol, Siyasi Tarih, Filiz Kitabevi, İstanbul; İlber Ortaylı, İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İletişim Yayınları, İstanbul.; Donalt Quataert, Osmanlı İmparatorluğu 1700-1922, İletişim Yayınları, İstanbul. ;Erick Jan Zürcher, Moderleşen Türkiyenin Tarihi, İletişim Yayınları, İstanbul, Erhan Afyoncu, Sorularla Osmanlı İmparatorluğu
[PlanlananYontemler]
[Degerlendirme]
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | [Adet] | [Deger] |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 50 |
| Ev Ödevi | 1 | 50 |
| [Toplam] | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | [Adet] | [Deger] |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| [Toplam] | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 50 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 50 | |
[StajDurumu]
Yok
[IsYukuHesaplamasi]
| [Etkinlikler] | [Sayisi] | [Suresi] | [ToplamIsYuku] |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 9 | 9 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 10 | 10 |
| Okuma | 1 | 14 | 14 |
| Ev Ödevi | 1 | 12 | 12 |
| [ToplamIsYuku] | 104 | ||
[PCOCIliskisi]
| [PC] 1 | [PC] 2 | [PC] 3 | [PC] 4 | [PC] 5 | [PC] 6 | [PC] 7 | [PC] 8 | [PC] 9 | [PC] 10 | [PC] 11 | [PC] 12 | [PC] 13 | |
| [OC] 1 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| [OC] 2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| [OC] 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| [OC] 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| [OC] 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
[PCOCAciklama]