[GeriDon]

[DersOgretimPlani]

[DersinKodu] [DersinAdi] [DersinTuru] [Yil] [YariYil] [Ects]
9900000106 ATATÜRK İLKELERİ VE İNKİLAP TARİHİ -I Ders 1 1 2,00

[DersinSeviyesi]

[Lisans]

[DersDili]

Türkçe

[DersinAmaci]

Bu ders, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecini, Atatürk ilke ve inkılaplarını ve bu ilkelerin çağdaş anlamdaki önemini tarihsel, siyasal ve toplumsal bağlamda ele almaktadır. Dersin amacı, öğrencilerin Osmanlı Devleti'nin çöküş sürecini, Millî Mücadele'nin dinamiklerini ve Cumhuriyet'in kurucu ideolojisini analitik bir perspektifle kavramalarını sağlamaktır.

[DersiVerenGorevli]

[OgrenmeCiktilari]

1 Osmanlı Devleti'nin son dönemindeki siyasi, ekonomik ve askerî gelişmeleri tanımlar. [Hatırlama]
2 Tanzimat'tan Meşrutiyet'e uzanan modernleşme hareketlerinin temel özelliklerini açıklar. [Anlama]
3 Mondros Mütarekesi'nin ve işgallerin Türk toplumu ve devlet kurumları üzerindeki sonuçlarını açıklar. [Anlama]
4 Millî Mücadele'nin hazırlık dönemindeki genelge ve kongreleri kronolojik olarak sıralar ve kararlarını ayırt eder. [Hatırlama / Anlama]
5 TBMM'nin açılışını ve Millî Mücadele'nin askerî aşamalarını neden-sonuç ilişkisi içinde açıklar. [Anlama]
6 Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı'nın nedenlerini, cephelerini ve Osmanlı Devleti açısından sonuçlarını açıklar. [Anlama]
7 Mudanya Mütarekesi ve Lozan Antlaşması'nın hükümlerini ve sonuçlarını karşılaştırır. [Analiz]
8 Millî Mücadele'nin diplomatik boyutunu ve uluslararası antlaşmaların egemenlik açısından anlamını çözümler. [Analiz]

[OgrenimTuru]

Birinci Öğretim

[DersOnKosulu]

Yok

[OnerilenDigerHususlar]

Yok

[DersinIcerigi]

Ders kapsamında Derse Giriş ve Kavramsal Çerçeve; Osmanlı Devleti'nin Genel Yapısı ve Gerilemenin Nedenleri; Osmanlı'da Modernleşme Hareketleri; Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı; Mondros Mütarekesi ve İşgal Dönemi; Millî Direniş Hareketleri ve Mustafa Kemal'in Anadolu'ya Geçişi; Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Açılması; Millî Mücadele'nin Askeri Boyutu; Büyük Taarruz ve Mudanya Mütarekesi; Lozan Antlaşması ve Türk Dış Politikasının Temelleri; Cumhuriyet'in İlanı ve Siyasal Dönüşüm; Erken Cumhuriyet'te Ekonomik ve Toplumsal Dönüşüm ve Erken Cumhuriyet Döneminde Türk Dış Politikası ve Uluslararası Konum konuları ele alınır.

[HaftalikDersIcerigi]

[Hafta] [Teorik] [Uygulama] [Laboratuvar]
1 Ders tanıtımı, izlence ve değerlendirme ölçütlerinin açıklanması; Derse Giriş ve Kavramsal Çerçeve — Dersin amaç, kapsam ve yöntemi; inkılap, devrim, reform ve modernleşme kavramlarının tanımı; Türk inkılabının dünya tarihi içindeki yeri; tarih okuryazarlığı ve eleştirel tarih anlayışı. Oryantasyon; ders anlatımı; soru-cevap x
2 Osmanlı Devleti'nin Genel Yapısı ve Gerilemenin Nedenleri — Osmanlı yönetim yapısı ve kurumsal sorunlar; ekonomik bağımlılık ve kapitülasyonlar; toplumsal yapıdaki çözülme; milliyetçi hareketlerin yükselişi; Batı'da Şark meselesi tartışmaları. Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma x
3 Osmanlı'da Modernleşme Hareketleri — Tanzimat Fermanı (1839) ve Islahat Fermanı (1856); Birinci Meşrutiyet (1876) ve Kanun-ı Esasi; İkinci Meşrutiyet (1908) ve İttihat ve Terakki Cemiyeti; reform girişimlerinin sınırlılıkları ve başarısızlık nedenleri. Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma x
4 Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı — Balkan Savaşları (1912–1913) ve sonuçları; Osmanlı'nın Birinci Dünya Savaşı'na girişi ve ittifak politikası; Çanakkale Cephesi'nin stratejik ve sembolik önemi; Doğu, Güney ve Arap cepheleri; savaşın toplumsal maliyeti. Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma x
5 Mondros Mütarekesi ve İşgal Dönemi — Mondros Mütarekesi'nin (30 Ekim 1918) maddeleri ve uygulamaları; İstanbul ve Anadolu'nun işgali; Yunan kuvvetlerinin İzmir'e çıkması (15 Mayıs 1919); Türk kamuoyunda millî direniş düşüncesinin oluşması; İstanbul hükümetinin tutumu. Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma; ev ödevi x
6 Millî Direniş Hareketleri ve Mustafa Kemal'in Anadolu'ya Geçişi — Yerel direnme cemiyetleri ve Kuva-yı Milliye; Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı (19 Mayıs 1919); Amasya Genelgesi ve milli egemenlik ilkesinin ilanı; Erzurum ve Sivas Kongreleri; kongre kararlarının hukuki ve siyasi içeriği. Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma x
7 Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Açılması — Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Millî (28 Ocak 1920); İstanbul'un resmen işgali (16 Mart 1920); TBMM'nin açılışı (23 Nisan 1920) ve anayasal temeli; meclisin yapısı, yetkileri ve ideolojik çerçevesi; ikili iktidar sorunu. Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma x
8 x Ara sınav x
9 Millî Mücadele'nin Askeri Boyutu — Güney cephesi (Fransız kuvvetlerine karşı direniş); Doğu cephesi ve Ermeni meselesi; Batı cephesi ve Yunan kuvvetlerine karşı mücadele; Birinci ve İkinci İnönü savaşları; Sakarya Savaşı ve stratejik dönüm noktası. Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma x
10 Büyük Taarruz ve Mudanya Mütarekesi — Büyük Taarruz (26 Ağustos 1922) ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi; İzmir'in kurtuluşu (9 Eylül 1922); Mudanya Mütarekesi (11 Ekim 1922) ve önemi; Osmanlı saltanatının kaldırılması (1 Kasım 1922). Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma x
11 Lozan Antlaşması ve Türk Dış Politikasının Temelleri — Lozan Konferansı süreci ve müzakere dinamikleri; Lozan Antlaşması'nın (24 Temmuz 1923) temel hükümleri; nüfus mübadelesi ve toplumsal sonuçları; kapitülasyonların tasfiyesi; Lozan'ın Sevr ile karşılaştırmalı değerlendirmesi. Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma x
12 Cumhuriyet'in İlanı ve Siyasal Dönüşüm — Cumhuriyet'in ilanı (29 Ekim 1923) ve anayasal çerçevesi; hilafetin kaldırılması (3 Mart 1924); çok partili siyasal denemeler ve erken Cumhuriyet döneminde muhalefet; tek parti dönemine geçiş sürecinin koşulları. Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma; quiz x
13 Erken Cumhuriyet'te Ekonomik ve Toplumsal Dönüşüm — İzmir İktisat Kongresi (1923) ve milli iktisat politikasının temelleri; tarım, sanayi ve ticaret alanlarındaki yapısal dönüşümler; eğitim ve kültür alanındaki inkılapların ekonomik arka planı; kadının toplumsal statüsündeki değişim; Türk işletme tarihine yansımaları. Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma x
14 Erken Cumhuriyet Döneminde Türk Dış Politikası ve Uluslararası Konum — Lozan sonrası çözüm bekleyen sorunlar (Musul, Boğazlar, Hatay); Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936); Balkan Antantı ve Sadabat Paktı; "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesinin uygulanması; Milletler Cemiyeti üyeliği; dönemin dış politikasının bugünkü Türk dış politikasına yansımaları. Ders anlatımı; soru-cevap; sınıf içi tartışma x
15 x Final sınavı x

[DersKitabi]

Akşin, Sina (2010). Türkiye'nin Yakın Tarihi. İmge Kitabevi, Ankara. (Güncel baskı.) Türk modernleşme tarihini eleştirel ve erişilebilir bir dille ele alan temel akademik başvuru kaynaklarından biridir. Zürcher, Erik Jan (2018). Modernleşen Türkiye'nin Tarihi. İletişim Yayınları, İstanbul. Batılı akademik perspektiften kaleme alınmış, karşılaştırmalı bir Türk modernleşme tarihi sunmaktadır. Kemal Atatürk (1927). Nutuk. Günümüz Türkçesi baskısı için: Bugünkü Dille Söylev (2013), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Millî Mücadele dönemi ve Atatürk'ün siyasi vizyonu açısından vazgeçilmez birincil kaynak.

[PlanlananYontemler]

Anlatım; Örnek olay incelemesi; Sınıf içi tartışma.

[Degerlendirme]

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Ara Sınav 1 70
Derse Katılım 14 15
Ev Ödevi 1 15
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Final Sınavı 1 70
Quiz 1 30
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

[StajDurumu]

Yok

[IsYukuHesaplamasi]

[Etkinlikler] [Sayisi] [Suresi] [ToplamIsYuku]
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Quiz 1 3 3
Derse Katılım 14 2 28
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 6 2 12
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 7 2 14
Ev Ödevi 1 3 3
[ToplamIsYuku] 62

[PCOCIliskisi]

[PC] 1 [PC] 2 [PC] 3 [PC] 4 [PC] 5 [PC] 6 [PC] 7 [PC] 8 [PC] 9 [PC] 10 [PC] 11
[OC] 1 4
[OC] 2 5
[OC] 3 5
[OC] 4 5
[OC] 5 5
[OC] 6 5
[OC] 7 4
[OC] 8 4
[PCOCAciklama]