[GeriDon]
[DersOgretimPlani]
| [DersinKodu] | [DersinAdi] | [DersinTuru] | [Yil] | [YariYil] | [Ects] |
|---|---|---|---|---|---|
| HAY19809 | İŞLETMELERDE KARAR VERME TEKNİKLERİ | Seçmeli Ders Grubu | 4 | 8 | 5,00 |
[DersinSeviyesi]
[Lisans]
[DersDili]
[DersinAmaci]
Bu ders, öğrencilerin iş dünyasında ve özellikle havacılık sektöründe karşılaşılan karmaşık karar problemlerini sistematik biçimde analiz edebilmelerini ve çözümleyebilmelerini sağlamayı amaçlamaktadır. Ders; karar verme sürecinin kuramsal temellerinden başlayarak nicel ve nitel tekniklere, bireysel karar modellerinden örgütsel ve stratejik karar çerçevelerine kadar geniş bir yelpazede bilgi ve beceri kazandırmayı hedeflemektedir.
[DersiVerenGorevli]
Dr. Öğretim Üyesi Polad ALIYEV
[OgrenmeCiktilari]
| 1 | Karar verme sürecinin temel kavramlarını, modellerini ve tarihsel gelişimini tanımlar ve açıklar. |
| 2 | Rasyonel karar modeli, sınırlı rasyonellik ve davranışsal karar teorisi arasındaki farkları karşılaştırır ve yorumlar. |
| 3 | Beklenen değer, karar ağacı ve duyarlılık analizi gibi nicel teknikleri havacılık sektörüne özgü problemlerde uygular. |
| 4 | Çok kriterli karar verme yöntemlerini (AHP, TOPSIS, VIKOR) uygun ölçütler belirleyerek gerçek operasyonel senaryolara uygular. |
| 5 | Örgütsel ve grup karar süreçlerini etkileyen faktörleri çözümler ve havacılık organizasyonlarındaki güç, kültür ve iletişim dinamiklerini ilişkilendirir. |
| 6 | Risk ve belirsizlik altında alınan kararların sonuçlarını olasılık teorisi ve senaryo analizi ile sınar ve bulgularını savunur. |
| 7 | Yapay zekâ ve veri analitiği destekli karar destek sistemlerini işletme kararları bağlamında değerlendirir ve sınırlılıklarını eleştirel biçimde sorgular. |
| 8 | Havacılık sektörüne özgü karmaşık bir problemi çözmek amacıyla çok disiplinli bir yaklaşımla özgün bir karar destek modeli tasarlar ve akranlarına sunar. |
[OgrenimTuru]
Birinci Öğretim
[DersOnKosulu]
Yok
[OnerilenDigerHususlar]
-
[DersinIcerigi]
Dersin kapsamı; karar teorisinin felsefi ve davranışsal kökleri, beklenen fayda teorisi ve sınırlı rasyonellik, çok kriterli karar verme yöntemleri (ÇKKV), risk ve belirsizlik altında karar alma, grup ve örgütsel karar süreçleri, yapay zeka destekli karar destek sistemleri ve havacılık operasyonlarına özgü kritik karar senaryoları (uçuş güvenliği, operasyonel planlama, kriz yönetimi) konularını kapsamaktadır. Ders, teorik bilgiyi gerçek dünya uygulamalarıyla bütünleştiren problem çözme odaklı bir yaklaşımla yürütülecektir. Öğrenciler dönem boyunca havacılık sektöründen alınan örnek olayları (vaka analizi) çözümleyecek, karar destek araçlarıyla uygulamalı çalışmalar gerçekleştirecek ve küçük gruplar hâlinde proje tabanlı öğrenme etkinliklerine katılacaktır.
[HaftalikDersIcerigi]
| [Hafta] | [Teorik] | [Uygulama] | [Laboratuvar] |
|---|---|---|---|
| 1 | Karar Vermeye Giriş: Kavramsal Temeller ve Tarihsel Gelişim | ||
| 2 | Karar Verme Modelleri I: Rasyonel ve Normatif Yaklaşımlar | ||
| 3 | Karar Verme Modelleri II: Davranışsal ve Sınırlı Rasyonellik Yaklaşımları | ||
| 4 | Risk ve Belirsizlik Altında Karar Verme I: Kuramsal Temeller | ||
| 5 | Risk ve Belirsizlik Altında Karar Verme II: Karar Ağaçları ve Senaryo Analizi | ||
| 6 | Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) I: Temel Kavramlar ve AHP | ||
| 7 | Çok Kriterli Karar Verme II: TOPSIS ve VIKOR Yöntemleri | ||
| 8 | ARA SINAV | ||
| 9 | Örgütsel Karar Verme: Yapılar, Süreçler ve Güç Dinamikleri | ||
| 10 | Grup Kararları ve Katılımcı Karar Verme Teknikleri | ||
| 11 | Stratejik Karar Verme ve Rekabetçi Ortamda Oyun Teorisi | ||
| 12 | Yapay Zekâ, Büyük Veri ve Karar Destek Sistemleri | ||
| 13 | Havacılık Sektöründe Etik Karar Verme ve Kriz Yönetimi | ||
| 14 | Final Sınavı |
[DersKitabi]
Hammond, J. S., Keeney, R. L. ve Raiffa, H. (1999). *Smart choices: A practical guide to making better decisions*. Harvard Business School Press. Bazerman, M. H. ve Moore, D. A. (2012). *Judgment in managerial decision making* (8. baskı). Wiley. Kahneman, D. (2011). *Thinking, fast and slow*. Farrar, Straus and Giroux. [Türkçesi: Hızlı ve Yavaş Düşünme, Varlık Yayınları] Turban, E., Sharda, R. ve Delen, D. (2014). *Decision support and business intelligence systems* (9. baskı). Pearson. Dağdeviren, M. ve Yüksel, İ. (2008). Developing a fuzzy analytic hierarchy process (AHP) model for behavior-based safety management. *Information Sciences, 178*(6), 1717–1733.
[PlanlananYontemler]
-
[Degerlendirme]
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | [Adet] | [Deger] |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 70 |
| Derse Katılım | 1 | 15 |
| Ev Ödevi | 1 | 15 |
| [Toplam] | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | [Adet] | [Deger] |
| Final Sınavı | 1 | 70 |
| Quiz | 1 | 30 |
| [Toplam] | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
[StajDurumu]
-
[IsYukuHesaplamasi]
| [Etkinlikler] | [Sayisi] | [Suresi] | [ToplamIsYuku] |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Quiz | 1 | 5 | 5 |
| Derse Katılım | 14 | 5 | 70 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 7 | 5 | 35 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 7 | 5 | 35 |
| Ev Ödevi | 1 | 5 | 5 |
| [ToplamIsYuku] | 152 | ||
[PCOCIliskisi]
| [PC] 1 | [PC] 2 | [PC] 3 | [PC] 4 | [PC] 5 | [PC] 6 | [PC] 7 | [PC] 8 | [PC] 9 | [PC] 10 | |
| [OC] 1 | 2 | 3 | 3 | 2 | 4 | 2 | 4 | 2 | 2 | 4 |
| [OC] 2 | 2 | 2 | 4 | 3 | 5 | 2 | 5 | 2 | 3 | 4 |
| [OC] 3 | 3 | 5 | 5 | 3 | 4 | 2 | 5 | 4 | 3 | 3 |
| [OC] 4 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 2 | 5 | 4 | 4 | 4 |
| [OC] 5 | 2 | 2 | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 2 | 5 | 5 |
| [OC] 6 | 3 | 5 | 5 | 4 | 4 | 2 | 5 | 4 | 5 | 4 |
| [OC] 7 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 3 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| [OC] 8 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
[PCOCAciklama]