[GeriDon]

[DersOgretimPlani]


[DersinKodu] [DersinAdi] [DersinTuru] [Yil] [YariYil] [Ects]
190301502100 DİJİTAL OKURYAZARLIK Ders 1 2 5,00

[Lisans]



Bu dersin amacı, öğrencilerin dijital ortamlarda bilgiye etkili biçimde erişme, bilgiyi eleştirel olarak değerlendirme, doğrulama ve etik biçimde kullanma becerilerini geliştirmektir. Ders kapsamında öğrencilerin dijital teknolojileri bilinçli ve güvenli biçimde kullanmaları; dijital içerikleri ve medya mesajlarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmeleri; yanlış bilgi, dezenformasyon ve algoritmik yönlendirmelerin farkına varmaları hedeflenmektedir. Ayrıca öğrencilerin üretken yapay zekâ araçlarını akademik etik ilkeleri doğrultusunda etkili ve sorumlu biçimde kullanmaları, dijital mahremiyet ve güvenlik konusunda farkındalık kazanmaları ve dijital içerik üretme becerilerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır.


Dr. Öğr. Üyesi Özden DERE


1 Dijital okuryazarlığın temel kavramlarını ve dijital teknolojilerin birey ve toplum üzerindeki etkilerini açıklar.
2 Dijital ortamlarda bilgiye etkili biçimde erişir ve uygun arama stratejilerini kullanır.
3 Dijital kaynakların güvenilirliğini, doğruluğunu ve güncelliğini eleştirel olarak değerlendirir.
4 Yanlış bilgi, dezenformasyon ve manipülatif dijital içerikleri ayırt eder ve doğrulama yöntemlerini uygular.
5 Dijital güvenlik, mahremiyet, kişisel verilerin korunması ve dijital ayak izi konusunda bilinçli davranır.
6 Üretken yapay zekâ araçlarını etkili, eleştirel ve etik biçimde kullanır ve yapay zekâ tarafından üretilen içerikleri değerlendirir.
7 Dijital ortamlarda akademik etik, telif hakkı ve kaynak gösterme ilkelerini uygular.
8 Uygun dijital araçları kullanarak farklı amaç ve hedef kitlelere yönelik dijital içerikler üretir.

Birinci Öğretim


Yok


[Yok]


Ders kapsamında dijital okuryazarlığın temel kavramları, dijital bilgiye erişim ve etkili arama stratejileri, dijital kaynakların güvenilirliğinin değerlendirilmesi, yanlış bilgi ve dezenformasyonun tespiti, sosyal medya ve dijital medya okuryazarlığı, algoritmaların dijital bilgi ve içerik tüketimi üzerindeki etkileri, dijital kimlik ve dijital ayak izi, kişisel verilerin korunması, çevrimiçi mahremiyet ve güvenlik konuları ele alınacaktır. Ayrıca üretken yapay zekâ araçlarının çalışma prensipleri, yapay zekâ tarafından üretilen içeriğin eleştirel değerlendirilmesi, etkili ve sorumlu yapay zekâ kullanımı, akademik etik ve intihal, dijital akademik araştırma yöntemleri, telif hakları ve dijital içerik üretimi üzerinde durulacaktır. Ders, teorik bilgilerin yanı sıra öğrencilerin dijital ortamlarda karşılaştıkları bilgi ve içerikleri sorgulama, doğrulama, değerlendirme ve bilinçli biçimde kullanma becerilerini geliştirmeye yönelik uygulamaları da içermektedir.


[Hafta] [Teorik] [Uygulama] [Laboratuvar]
1 Dijital Okuryazarlığa Giriş Dijital okuryazarlık kavramı, kapsamı ve temel bileşenleri; bilgi, medya ve teknoloji okuryazarlığı arasındaki ilişkiler.
2 Dijital Bilgiye Erişim ve Arama Stratejileri Arama motorları, anahtar kelime oluşturma, Boolean operatörleri, gelişmiş arama teknikleri ve etkili bilgi erişimi.
3 Dijital Kaynakların Değerlendirilmesi Dijital kaynaklarda güvenilirlik, doğruluk, güncellik, otorite ve taraflılık; kaynak değerlendirme ölçütleri.
4 Yanlış Bilgi ve Dezenformasyon Yanlış bilgi, dezenformasyon, clickbait ve manipülatif içerik; bilgi doğrulama ve fact-checking yöntemleri.
5 Dijital Medya ve Sosyal Medya Okuryazarlığı Sosyal medya içeriklerinin eleştirel analizi; çevrimiçi kimlik, temsil, etkileşim ve dijital ayak izi.
6 Algoritmalar, Filtre Balonları ve Dijital Kültür Öneri algoritmaları, kişiselleştirme, filtre balonları, yankı odaları ve algoritmik yönlendirme.
7 Dijital Güvenlik, Mahremiyet ve Kişisel Veriler Güçlü parola kullanımı, phishing ve çevrimiçi dolandırıcılık; kişisel verilerin korunması, mahremiyet ve güvenli dijital davranışlar.
8 Üretken Yapay Zekâya Giriş Yapay zekâ ve üretken yapay zekânın temel kavramları; büyük dil modellerinin çalışma mantığı; olanaklar ve sınırlılıklar.
9 Yapay Zekâ Okuryazarlığı ve Prompt Yazma Etkili prompt oluşturma; farklı prompt stratejilerinin karşılaştırılması; yapay zekâ çıktılarının eleştirel değerlendirilmesi.
10 Yapay Zekâ, Doğruluk ve Yanlılık Yapay zekâ halüsinasyonları, yanlış bilgi üretimi, algoritmik yanlılık ve AI çıktılarının doğrulanması.
11 Akademik Etik, İntihal ve Yapay Zekâ Akademik dürüstlük, intihal, yapay zekâ destekli akademik çalışma, kaynak gösterme ve sorumlu AI kullanımı.
12 Dijital Akademik Araştırma Google Scholar ve akademik veri tabanları; akademik kaynaklara erişim, DOI, açık erişim ve kaynak yönetimi.
13 Telif Hakları ve Dijital İçerik Üretimi Telif hakkı, Creative Commons ve etik içerik kullanımı; metin, görsel, sunum, infografik ve diğer dijital içeriklerin oluşturulması.
14 Dijital Okuryazarlığın Uygulanması ve Genel Değerlendirme Dijital bir problemin veya içeriğin bilgi güvenilirliği, medya, yapay zekâ, etik, güvenlik ve telif boyutlarıyla bütüncül analizi; öğrenci uygulamaları ve genel değerlendirme.


Ders; anlatım, soru-cevap, tartışma, örnek olay incelemesi, problem çözme ve uygulamalı öğrenme yöntemleri kullanılarak yürütülecektir. Öğrencilerin dijital bilgi kaynaklarını araştırmaları, kaynakların güvenilirliğini karşılaştırmaları, yanlış bilgi ve dezenformasyon örneklerini incelemeleri ve dijital içerikleri eleştirel olarak değerlendirmeleri sağlanacaktır. Ders kapsamında çevrimiçi arama ve doğrulama uygulamaları, sosyal medya içeriklerinin analizi, dijital güvenlik ve mahremiyete yönelik örnek olay çalışmaları, üretken yapay zekâ araçlarının kullanımı ve yapay zekâ çıktılarının doğruluk, güvenilirlik ve etik açıdan değerlendirilmesine yönelik etkinlikler gerçekleştirilecektir. Bireysel ve grup çalışmaları, kısa araştırma görevleri, sınıf içi tartışmalar, dijital içerik üretimi ve öğrenci sunumları yoluyla öğrencilerin aktif katılımı desteklenecektir.


Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Ara Sınav 1 50
Tartışma 1 50
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Final Sınavı 1 50
Final Sınavı için Bireysel Çalışma 1 50
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 50
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 50

yok


[Etkinlikler] [Sayisi] [Suresi] [ToplamIsYuku]
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Tartışma 1 47 47
Bireysel Çalışma 1 47 47
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 20 20
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 29 29
[ToplamIsYuku] 145

[PC] 1 [PC] 2 [PC] 3 [PC] 4 [PC] 5 [PC] 6 [PC] 7 [PC] 8 [PC] 9 [PC] 10 [PC] 11 [PC] 12 [PC] 13 [PC] 14 [PC] 15 [PC] 16
[OC] 1 5 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 4
[OC] 2 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
[OC] 3 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
[OC] 4 4 1 4 3 2 4 3 5 4 5 5 5 5 5 5 5
[OC] 5 3 2 5 3 5 4 4 3 4 3 4 4 3 3 5 5
[OC] 6 4 5 2 3 4 5 3 3 4 3 4 5 2 4 5 2
[OC] 7 5 5 2 4 2 5 3 2 5 3 5 5 2 5 5 5
[OC] 8 5 4 5 5 4 5 5 2 5 5 3 5 4 2 5 4
[PCOCAciklama]