[GeriDon]

[DersOgretimPlani]


[DersinKodu] [DersinAdi] [DersinTuru] [Yil] [YariYil] [Ects]
LOJ24705 DIŞ TİCARET İŞLEMLERİ Seçmeli Ders Grubu 4 7 6,00

[Lisans]


Türkçe


Dış Ticaret İşlemleri dersi; küreselleşen dünya ekonomisinde uluslararası mal ve hizmet akışını düzenleyen yasal çerçeveleri, operasyonel süreçleri ve kurumsal yapıları bütüncül bir perspektifle inceleyen uygulamalı bir lisans dersidir. Ders; ihracat ve ithalat prosedürleri, uluslararası ticaret belgeleri, gümrük mevzuatı, dış ticaret finansmanı, Incoterms uygulamaları, döviz işlemleri ve risk yönetimi gibi temel konuları kapsamaktadır.



1 Uluslararası ticaretin temel kavramlarını, ilgili kurumları ve Türkiye'nin dış ticaret yapısını tanımlar ve açıklar. [Hatırlama / Anlama]
2 Dış ticaret işlemlerinde kullanılan temel belgeleri (konşimento, akreditif, çeki listesi, menşe belgesi vb.) tanıyarak işlevlerini açıklar. [Anlama]
3 İhracat ve ithalat süreçlerini yasal mevzuat çerçevesinde aşama aşama uygular. [Uygulama]
4 Gümrük mevzuatı, tarife sistemleri ve gümrük rejimlerini yorumlar; sınıflandırma ve vergi hesaplama işlemlerini gerçek veriler üzerinde uygular. [Uygulama]
5 Incoterms 2020 kurallarını doğru biçimde yorumlayarak farklı ticaret senaryolarına uygulanacak teslim şekillerini seçer ve gerekçelendirir. [Değerlendirme]
6 Dış ticarette kullanılan ödeme yöntemlerini (akreditif, vesaik mukabili, mal mukabili vb.) karşılaştırmalı olarak analiz eder ve risk faktörlerini değerlendirir. [Değerlendirme]
7 Gerçek ya da kurgusal bir şirketin dış ticaret sürecini (belge akışı, maliyet, risk) bütüncül olarak değerlendirir. [Değerlendirme]
8 Dış ticaret finansmanı araçlarını ve döviz kuru riskini karşılaştırarak bir işletme için uygun aracı gerekçeli biçimde seçer. [Değerlendirme]

Birinci Öğretim


Yok


Yok


Ders kapsamında Dış Ticarete Giriş: Kavramlar, Kapsam ve Küresel Bağlam; Dış Ticaretin Kuramsal Temelleri ve Politika Araçları; Türkiye'de Dış Ticaretin Kurumsal ve Yasal Çerçevesi; Dış Ticarette Belgeler I: Ticari Belgeler; Dış Ticarette Belgeler II: Taşıma ve Gümrük Belgeleri; İhracat Süreci: Aşamalar, Prosedürler ve Operasyonel Akış; İthalat Süreci, Gümrük Tarife Sistemi ve Vergilendirme; Incoterms 2020: Teslim Şekilleri ve Risk/Maliyet Dağılımı; Dış Ticarette Ödeme Yöntemleri ve Risk Analizi; Dış Ticaretin Finansmanı ve Döviz Risk Yönetimi; Gümrük Rejimleri ve Özel Ticaret Politikası Uygulamaları; Dış Ticarette Risk Yönetimi, Uyum ve Dijitalleşme ve Dönem Sonu Proje Sunumları ve Genel Değerlendirme konuları ele alınır.


[Hafta] [Teorik] [Uygulama] [Laboratuvar]
1 Ders tanıtımı, izlence ve değerlendirme ölçütlerinin açıklanması; Dış Ticarete Giriş: Kavramlar, Kapsam ve Küresel Bağlam — Uluslararası ticaretin tanımı ve önemi; dış ticaret ile iç ticaret arasındaki farklar; Türkiye'nin dış ticaret profili (ihracat/ithalat verileri, başlıca ticaret ortakları); küreselleşme ve dış ticaret ilişkisi; dış ticaretin lojistik sektörüyle kesişim noktaları. Oryantasyon; ders anlatımı; sınıf içi tartışma x
2 Dış Ticaretin Kuramsal Temelleri ve Politika Araçları — Karşılaştırmalı üstünlük teorisi ve modern uzantıları; Heckscher-Ohlin modeli; yeni ticaret teorileri; serbest ticaret – korumacılık tartışması; tarife ve tarife dışı engeller; Türkiye'nin dış ticaret politikası araçları (Dahilde İşleme Rejimi, teşvik sistemleri). Ders anlatımı; örnek olay incelemesi ve sınıf içi tartışma x
3 Türkiye'de Dış Ticaretin Kurumsal ve Yasal Çerçevesi — Dış ticaret mevzuatı (İthalat ve İhracat Yönetmelikleri, 474 ve 3577 sayılı Kanunlar); Ticaret Bakanlığı ve bağlı birimlerin işlevleri; TİM ve ihracatçı birlikleri; Eximbank; KOSGEB destekleri; standart ve teknik mevzuat (TSE, CE işareti). Ders anlatımı; mevzuat incelemesi ve sınıf içi tartışma x
4 Dış Ticarette Belgeler I: Ticari Belgeler — Proforma fatura ve ticari fatura; çeki listesi (packing list); menşe şahadetnamesi (EUR.1, Form A, menşe beyanı); analiz sertifikası ve uygunluk belgesi; sigorta belgesi; belge otantikasyonu ve tasdik süreçleri. Ders anlatımı; sınıf içi uygulama x
5 Dış Ticarette Belgeler II: Taşıma ve Gümrük Belgeleri — Konşimento türleri (Bill of Lading – deniz, multimodal); havayolu taşıma senedi (Airway Bill); CMR belgesi (karayolu); TIR Karnesi; ATA Karnesi; Gümrük Beyannamesi (GB) ve NCTS sistemi; T1/T2 transit belgeleri; EUR.1 ve A.TR dolaşım belgeleri. Ders anlatımı; sınıf içi uygulama; ev ödevi x
6 İhracat Süreci: Aşamalar, Prosedürler ve Operasyonel Akış — İhracat sürecinin aşama aşama incelenmesi (sipariş alma → üretim/temin → belgelendirme → gümrükleme → taşıma → tahsilat); ihracat teşvikleri ve destekleri; dahilde işleme izin belgesi; ihracat rejimi türleri; Türkiye'de e-ihracat uygulamaları. Ders anlatımı; örnek olay incelemesi ve sınıf içi tartışma x
7 İthalat Süreci, Gümrük Tarife Sistemi ve Vergilendirme — İthalat sürecinin aşamaları; Armonize Sistem (HS Kodu) ve Türk Gümrük Tarife Cetveli; gümrük kıymeti belirleme yöntemleri (GATT Kıymet Anlaşması); gümrük vergisi, KDV, ÖTV ve diğer yükümlülükler; antidamping ve telafi edici vergiler; Tarım Ürünleri Fonu; vergi hesaplama örnekleri. Ders anlatımı; çözümlü örnek ve sınıf içi alıştırma x
8 x Ara sınav x
9 Incoterms 2020: Teslim Şekilleri ve Risk/Maliyet Dağılımı — Incoterms'ün hukuki statüsü ve işlevi; 11 teslim şeklinin sistematik incelenmesi (EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP; FAS, FOB, CFR, CIF); taşıma moduna göre uygun Incoterms seçimi; risk ve maliyet transferi noktaları; Incoterms 2010 ile 2020 karşılaştırması; senaryo üzerinden teslim şekli seçimi ve gerekçelendirme. Ders anlatımı; örnek olay incelemesi ve sınıf içi tartışma x
10 Dış Ticarette Ödeme Yöntemleri ve Risk Analizi — Peşin ödeme; mal mukabili ödeme; vesaik mukabili ödeme (D/P ve D/A); akreditif (Letter of Credit): türleri, işleyişi ve UCP 600 kuralları; banka garantileri ve teminat mektupları; açık hesap; ödeme yöntemlerinin risk–maliyet matrisi; alıcı ve satıcı perspektifinden ödeme yöntemi analizi. Ders anlatımı; örnek olay incelemesi ve sınıf içi tartışma x
11 Dış Ticaretin Finansmanı ve Döviz Risk Yönetimi — İhracat finansman araçları: faktoring, forfaiting, ihracat kredileri, Eximbank kredileri; leasing ve uluslararası finansal kiralama; döviz kuru riski ve etkileri; kur riskinden korunma (hedging) araçları: forward, futures, opsiyon, swap; Türkiye'de döviz mevzuatı; reel sektör firmaları için kur riski yönetim stratejileri. Ders anlatımı; çözümlü örnek ve sınıf içi alıştırma x
12 Gümrük Rejimleri ve Özel Ticaret Politikası Uygulamaları — Gümrük rejimlerinin kapsamlı incelenmesi: serbest dolaşıma giriş, transit, gümrük antreposu, dahilde işleme, hariçte işleme, geçici ithalat, ihracat; Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) ve Türkiye'nin STA ağı; Gümrük Birliği ve AB ilişkisi; Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS); AEO ve küresel standartlar; dijital gümrük uygulamaları. Ders anlatımı; mevzuat incelemesi ve sınıf içi tartışma; quiz x
13 Dış Ticarette Risk Yönetimi, Uyum ve Dijitalleşme — Dış ticarette risk türleri: ticari risk, politik risk, kur riski, lojistik riski, mevzuat riski; ticari kredi sigortası; uluslararası ticaret uyumluluğu (yaptırımlar, çift kullanımlı eşya kontrolü); blokzincir ve dış ticaret belge yönetimi; dijital akreditif ve ticaret finansmanının geleceği; Türkiye'de dijital gümrük dönüşümü. Ders anlatımı; örnek olay incelemesi ve sınıf içi tartışma x
14 Dış Ticarette Maliyetlendirme ve Fiyatlandırma — İhracat ve ithalat maliyet unsurları (mal bedeli, navlun, sigorta, gümrük vergileri, aracı komisyonları, finansman maliyeti); teslim şekline göre maliyet hesaplama; ihracat fiyat teklifi (proforma) hazırlama; ithal maliyet hesabı ve satış fiyatının belirlenmesi; kâr marjı ve döviz kuru etkisi; örnek maliyet tablosu. Ders anlatımı; çözümlü örnek ve sınıf içi alıştırma x
15 x Final sınavı x

Seyidoğlu, H. (2021). Uluslararası iktisat: Teori, politika ve uygulama (21. bs.). Güzem Can Yayınları. Erol, M., & Güneş, İ. (2020). Dış ticaret işlemleri ve yönetimi (5. bs.). Gazi Kitabevi. Gökdere, H. (2019). Dış ticaret uygulamaları: İhracat, ithalat ve gümrük iş


Anlatım; Soru-cevap; Örnek uygulama ve alıştırma; Grup tartışması.


Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Ara Sınav 1 70
Derse Katılım 14 15
Ev Ödevi 1 15
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Final Sınavı 1 70
Quiz 1 30
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Yok


[Etkinlikler] [Sayisi] [Suresi] [ToplamIsYuku]
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Quiz 1 3 3
Derse Katılım 14 3 42
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 6 10 60
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 7 10 70
Ev Ödevi 1 3 3
[ToplamIsYuku] 180

[PC] 1 [PC] 2 [PC] 3 [PC] 4 [PC] 5 [PC] 6 [PC] 7 [PC] 8 [PC] 9 [PC] 10 [PC] 11
[OC] 1 3
[OC] 2 3
[OC] 3 5
[OC] 4 5 3
[OC] 5 5 5
[OC] 6 5 3 3
[OC] 7 5 3 3
[OC] 8 5 3 3
[PCOCAciklama]