| [DersinKodu] | [DersinAdi] | [DersinTuru] | [Yil] | [YariYil] | [Ects] |
|---|---|---|---|---|---|
| LOJ24705 | DIŞ TİCARET İŞLEMLERİ | Seçmeli Ders Grubu | 4 | 7 | 6,00 |
[Lisans]
Türkçe
Dış Ticaret İşlemleri dersi; küreselleşen dünya ekonomisinde uluslararası mal ve hizmet akışını düzenleyen yasal çerçeveleri, operasyonel süreçleri ve kurumsal yapıları bütüncül bir perspektifle inceleyen uygulamalı bir lisans dersidir. Ders; ihracat ve ithalat prosedürleri, uluslararası ticaret belgeleri, gümrük mevzuatı, dış ticaret finansmanı, Incoterms uygulamaları, döviz işlemleri ve risk yönetimi gibi temel konuları kapsamaktadır.
| 1 | Uluslararası ticaretin temel kavramlarını, ilgili kurumları ve Türkiye'nin dış ticaret yapısını tanımlar ve açıklar. [Hatırlama / Anlama] |
| 2 | Dış ticaret işlemlerinde kullanılan temel belgeleri (konşimento, akreditif, çeki listesi, menşe belgesi vb.) tanıyarak işlevlerini açıklar. [Anlama] |
| 3 | İhracat ve ithalat süreçlerini yasal mevzuat çerçevesinde aşama aşama uygular. [Uygulama] |
| 4 | Gümrük mevzuatı, tarife sistemleri ve gümrük rejimlerini yorumlar; sınıflandırma ve vergi hesaplama işlemlerini gerçek veriler üzerinde uygular. [Uygulama] |
| 5 | Incoterms 2020 kurallarını doğru biçimde yorumlayarak farklı ticaret senaryolarına uygulanacak teslim şekillerini seçer ve gerekçelendirir. [Değerlendirme] |
| 6 | Dış ticarette kullanılan ödeme yöntemlerini (akreditif, vesaik mukabili, mal mukabili vb.) karşılaştırmalı olarak analiz eder ve risk faktörlerini değerlendirir. [Değerlendirme] |
| 7 | Gerçek ya da kurgusal bir şirketin dış ticaret sürecini (belge akışı, maliyet, risk) bütüncül olarak değerlendirir. [Değerlendirme] |
| 8 | Dış ticaret finansmanı araçlarını ve döviz kuru riskini karşılaştırarak bir işletme için uygun aracı gerekçeli biçimde seçer. [Değerlendirme] |
Birinci Öğretim
Yok
Yok
Ders kapsamında Dış Ticarete Giriş: Kavramlar, Kapsam ve Küresel Bağlam; Dış Ticaretin Kuramsal Temelleri ve Politika Araçları; Türkiye'de Dış Ticaretin Kurumsal ve Yasal Çerçevesi; Dış Ticarette Belgeler I: Ticari Belgeler; Dış Ticarette Belgeler II: Taşıma ve Gümrük Belgeleri; İhracat Süreci: Aşamalar, Prosedürler ve Operasyonel Akış; İthalat Süreci, Gümrük Tarife Sistemi ve Vergilendirme; Incoterms 2020: Teslim Şekilleri ve Risk/Maliyet Dağılımı; Dış Ticarette Ödeme Yöntemleri ve Risk Analizi; Dış Ticaretin Finansmanı ve Döviz Risk Yönetimi; Gümrük Rejimleri ve Özel Ticaret Politikası Uygulamaları; Dış Ticarette Risk Yönetimi, Uyum ve Dijitalleşme ve Dönem Sonu Proje Sunumları ve Genel Değerlendirme konuları ele alınır.
| [Hafta] | [Teorik] | [Uygulama] | [Laboratuvar] |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders tanıtımı, izlence ve değerlendirme ölçütlerinin açıklanması; Dış Ticarete Giriş: Kavramlar, Kapsam ve Küresel Bağlam — Uluslararası ticaretin tanımı ve önemi; dış ticaret ile iç ticaret arasındaki farklar; Türkiye'nin dış ticaret profili (ihracat/ithalat verileri, başlıca ticaret ortakları); küreselleşme ve dış ticaret ilişkisi; dış ticaretin lojistik sektörüyle kesişim noktaları. | Oryantasyon; ders anlatımı; sınıf içi tartışma | x |
| 2 | Dış Ticaretin Kuramsal Temelleri ve Politika Araçları — Karşılaştırmalı üstünlük teorisi ve modern uzantıları; Heckscher-Ohlin modeli; yeni ticaret teorileri; serbest ticaret – korumacılık tartışması; tarife ve tarife dışı engeller; Türkiye'nin dış ticaret politikası araçları (Dahilde İşleme Rejimi, teşvik sistemleri). | Ders anlatımı; örnek olay incelemesi ve sınıf içi tartışma | x |
| 3 | Türkiye'de Dış Ticaretin Kurumsal ve Yasal Çerçevesi — Dış ticaret mevzuatı (İthalat ve İhracat Yönetmelikleri, 474 ve 3577 sayılı Kanunlar); Ticaret Bakanlığı ve bağlı birimlerin işlevleri; TİM ve ihracatçı birlikleri; Eximbank; KOSGEB destekleri; standart ve teknik mevzuat (TSE, CE işareti). | Ders anlatımı; mevzuat incelemesi ve sınıf içi tartışma | x |
| 4 | Dış Ticarette Belgeler I: Ticari Belgeler — Proforma fatura ve ticari fatura; çeki listesi (packing list); menşe şahadetnamesi (EUR.1, Form A, menşe beyanı); analiz sertifikası ve uygunluk belgesi; sigorta belgesi; belge otantikasyonu ve tasdik süreçleri. | Ders anlatımı; sınıf içi uygulama | x |
| 5 | Dış Ticarette Belgeler II: Taşıma ve Gümrük Belgeleri — Konşimento türleri (Bill of Lading – deniz, multimodal); havayolu taşıma senedi (Airway Bill); CMR belgesi (karayolu); TIR Karnesi; ATA Karnesi; Gümrük Beyannamesi (GB) ve NCTS sistemi; T1/T2 transit belgeleri; EUR.1 ve A.TR dolaşım belgeleri. | Ders anlatımı; sınıf içi uygulama; ev ödevi | x |
| 6 | İhracat Süreci: Aşamalar, Prosedürler ve Operasyonel Akış — İhracat sürecinin aşama aşama incelenmesi (sipariş alma → üretim/temin → belgelendirme → gümrükleme → taşıma → tahsilat); ihracat teşvikleri ve destekleri; dahilde işleme izin belgesi; ihracat rejimi türleri; Türkiye'de e-ihracat uygulamaları. | Ders anlatımı; örnek olay incelemesi ve sınıf içi tartışma | x |
| 7 | İthalat Süreci, Gümrük Tarife Sistemi ve Vergilendirme — İthalat sürecinin aşamaları; Armonize Sistem (HS Kodu) ve Türk Gümrük Tarife Cetveli; gümrük kıymeti belirleme yöntemleri (GATT Kıymet Anlaşması); gümrük vergisi, KDV, ÖTV ve diğer yükümlülükler; antidamping ve telafi edici vergiler; Tarım Ürünleri Fonu; vergi hesaplama örnekleri. | Ders anlatımı; çözümlü örnek ve sınıf içi alıştırma | x |
| 8 | x | Ara sınav | x |
| 9 | Incoterms 2020: Teslim Şekilleri ve Risk/Maliyet Dağılımı — Incoterms'ün hukuki statüsü ve işlevi; 11 teslim şeklinin sistematik incelenmesi (EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP; FAS, FOB, CFR, CIF); taşıma moduna göre uygun Incoterms seçimi; risk ve maliyet transferi noktaları; Incoterms 2010 ile 2020 karşılaştırması; senaryo üzerinden teslim şekli seçimi ve gerekçelendirme. | Ders anlatımı; örnek olay incelemesi ve sınıf içi tartışma | x |
| 10 | Dış Ticarette Ödeme Yöntemleri ve Risk Analizi — Peşin ödeme; mal mukabili ödeme; vesaik mukabili ödeme (D/P ve D/A); akreditif (Letter of Credit): türleri, işleyişi ve UCP 600 kuralları; banka garantileri ve teminat mektupları; açık hesap; ödeme yöntemlerinin risk–maliyet matrisi; alıcı ve satıcı perspektifinden ödeme yöntemi analizi. | Ders anlatımı; örnek olay incelemesi ve sınıf içi tartışma | x |
| 11 | Dış Ticaretin Finansmanı ve Döviz Risk Yönetimi — İhracat finansman araçları: faktoring, forfaiting, ihracat kredileri, Eximbank kredileri; leasing ve uluslararası finansal kiralama; döviz kuru riski ve etkileri; kur riskinden korunma (hedging) araçları: forward, futures, opsiyon, swap; Türkiye'de döviz mevzuatı; reel sektör firmaları için kur riski yönetim stratejileri. | Ders anlatımı; çözümlü örnek ve sınıf içi alıştırma | x |
| 12 | Gümrük Rejimleri ve Özel Ticaret Politikası Uygulamaları — Gümrük rejimlerinin kapsamlı incelenmesi: serbest dolaşıma giriş, transit, gümrük antreposu, dahilde işleme, hariçte işleme, geçici ithalat, ihracat; Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) ve Türkiye'nin STA ağı; Gümrük Birliği ve AB ilişkisi; Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS); AEO ve küresel standartlar; dijital gümrük uygulamaları. | Ders anlatımı; mevzuat incelemesi ve sınıf içi tartışma; quiz | x |
| 13 | Dış Ticarette Risk Yönetimi, Uyum ve Dijitalleşme — Dış ticarette risk türleri: ticari risk, politik risk, kur riski, lojistik riski, mevzuat riski; ticari kredi sigortası; uluslararası ticaret uyumluluğu (yaptırımlar, çift kullanımlı eşya kontrolü); blokzincir ve dış ticaret belge yönetimi; dijital akreditif ve ticaret finansmanının geleceği; Türkiye'de dijital gümrük dönüşümü. | Ders anlatımı; örnek olay incelemesi ve sınıf içi tartışma | x |
| 14 | Dış Ticarette Maliyetlendirme ve Fiyatlandırma — İhracat ve ithalat maliyet unsurları (mal bedeli, navlun, sigorta, gümrük vergileri, aracı komisyonları, finansman maliyeti); teslim şekline göre maliyet hesaplama; ihracat fiyat teklifi (proforma) hazırlama; ithal maliyet hesabı ve satış fiyatının belirlenmesi; kâr marjı ve döviz kuru etkisi; örnek maliyet tablosu. | Ders anlatımı; çözümlü örnek ve sınıf içi alıştırma | x |
| 15 | x | Final sınavı | x |
Seyidoğlu, H. (2021). Uluslararası iktisat: Teori, politika ve uygulama (21. bs.). Güzem Can Yayınları. Erol, M., & Güneş, İ. (2020). Dış ticaret işlemleri ve yönetimi (5. bs.). Gazi Kitabevi. Gökdere, H. (2019). Dış ticaret uygulamaları: İhracat, ithalat ve gümrük iş
Anlatım; Soru-cevap; Örnek uygulama ve alıştırma; Grup tartışması.
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | [Adet] | [Deger] |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 70 |
| Derse Katılım | 14 | 15 |
| Ev Ödevi | 1 | 15 |
| [Toplam] | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | [Adet] | [Deger] |
| Final Sınavı | 1 | 70 |
| Quiz | 1 | 30 |
| [Toplam] | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Yok
| [Etkinlikler] | [Sayisi] | [Suresi] | [ToplamIsYuku] |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Quiz | 1 | 3 | 3 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 6 | 10 | 60 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 7 | 10 | 70 |
| Ev Ödevi | 1 | 3 | 3 |
| [ToplamIsYuku] | 180 | ||
| [PC] 1 | [PC] 2 | [PC] 3 | [PC] 4 | [PC] 5 | [PC] 6 | [PC] 7 | [PC] 8 | [PC] 9 | [PC] 10 | [PC] 11 | |
| [OC] 1 | 3 | ||||||||||
| [OC] 2 | 3 | ||||||||||
| [OC] 3 | 5 | ||||||||||
| [OC] 4 | 5 | 3 | |||||||||
| [OC] 5 | 5 | 5 | |||||||||
| [OC] 6 | 5 | 3 | 3 | ||||||||
| [OC] 7 | 5 | 3 | 3 | ||||||||
| [OC] 8 | 5 | 3 | 3 |