[GeriDon]

[DersOgretimPlani]

[DersinKodu] [DersinAdi] [DersinTuru] [Yil] [YariYil] [Ects]
FDB-23-180 TOPLUMSAL CİNSİYET VE DİN Seçmeli Ders Grubu 1 1 3,00

[DersinSeviyesi]

[YuksekLisans]

[DersDili]

Türkçe

[DersinAmaci]

Bu dersin amacı; sosyal bilimlerde cinsiyet (sex) ve toplumsal cinsiyet (gender) kavramsal ayrımından hareketle, din ile toplumsal cinsiyet arasındaki çok katmanlı ve karşılıklı ilişkiyi teorik, metodolojik ve ampirik boyutlarıyla incelemektir. Ders kapsamında, dinin toplumsal cinsiyet rollerini meşrulaştırma, pekiştirme veya dönüştürme işlevleri; farklı dindarlık biçimlerinin (içsel, dışsal, dinsel fundamentalizm) cinsiyetçi veya eşitlikçi tutumlar üzerindeki etkileri ve Müslüman toplumlarda değişen kadın söylemleri ile ampirik saha araştırmaları ele alınacaktır.

[DersiVerenGorevli]

Emrah EKER

[OgrenmeCiktilari]

1 Cinsiyet (*sex*) ve toplumsal cinsiyet (*gender*) kavramları arasındaki teorik farkları ve inşa süreçlerini açıklayabilir.
2 Din ve toplumsal cinsiyet ilişkisini inceleyen temel teorik yaklaşımları ve metodolojik ilkeleri (özellikle düşünümsellik / *reflexivity*) analiz edebilir.
3 Dinî metinlerde, geleneksel yorumlarda ve kutsal öğretilerde yer alan cinsiyet temsillerinin toplumsal ve kültürel yansımalarını değerlendirebilir.
4 Dindarlık türleri (içsel/dışsal dindarlık, dinsel fundamentalizm) ile toplumsal cinsiyet rolleri ve cinsiyetçilik arasındaki ampirik ilişkileri çözümleyebilir.
5 Türkiye'de gençlik, dindar kadın yazarlar ve toplumsal değişme bağlamında din-toplumsal cinsiyet etkileşimini eleştirel bir perspektifle tartışabilir

[OgrenimTuru]

Birinci Öğretim

[DersOnKosulu]

Ön koşulu olan ders yoktur

[OnerilenDigerHususlar]

Dönem boyunca verilen ekstra materyaller takip edilecektir.

[DersinIcerigi]

Cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramları; din ve toplumsal cinsiyet çalışmalarının teorik ve metodolojik imkânı; semavi dinler ve ataerkil tutumlar; dindarlık biçimleri (içsel, dışsal) ve dinsel fundamentalizm; İslami feminizm ve dönüşen söylemler; gençlik araştırmaları ve eğitim kurumlarında toplumsal cinsiyet kodları; beden, maneviyat ve gündelik hayat pratikleri.

[HaftalikDersIcerigi]

[Hafta] [Teorik] [Uygulama] [Laboratuvar]
1 Kavramsal Temeller: Cinsiyet (Sex) ve Toplumsal Cinsiyet (Gender) Ayrımı
2 Teorik ve Metodolojik Zemin: Din ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmalarının İmkânı
3 Din, Ataerkil Yapılar ve Meşrulaştırma: Dinin Sosyolojik İşlevleri
4 Metinler ve Doktrinler: Kutsal Metinlerde Cinsiyet Temsilleri ve Yorumlar
5 Dindarlık Biçimleri: İçsel Dindarlık, Dışsal Dindarlık ve Dinsel Fundamentalizm
6 Dönüşen Söylemler: İslami Feminizm ve Dindar Kadın Yazarların Bakışı
7 Saha Araştırmaları I: Gençlik, Din ve Toplumsal Cinsiyet Algısı
8 Ara Sınav
9 Toplumsallaşma ve Mekân: Kamusal / Özel Alan Ayrımı ve Dinî Kodlar
10 Beden ve Gündelik Hayat: Üniseks Yaşam, Maneviyat ve Yeni Dinsellikler
11 Eğitim ve Kurumlar: Ders Kitapları ve Sosyalleşmede Din-Cinsiyet Etkileşimi
12 Metodolojik Derinleşme: Araştırmada Düşünümsellik (Refleksivite) İlkesi
13 Ampirik Bulgular: Sosyo-Demografik Değişkenler ve Ebeveyn Eğitimi Etkisi
14 Genel Değerlendirme: Türkiye'de Din ve Toplumsal Cinsiyetin Geleceği

[DersKitabi]

Okutan, B. B. (2013). Din ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmalarının Teorik ve Metodolojik İmkânı: Literatürel Bir Değerlendirme, Toplum Bilimleri Dergisi. Toker, İ. (2012). Toplumsal Cinsiyet ve Din, Din Sosyolojisi El Kitabı içinde. Zengin, A. Ç. (2019).Dindarlık ve Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığı, Yayınlanmamış Doktora Tezi. Tunç, H. (2021). Din ve Toplumsal Cinsiyet: Lise Gençliği Üzerine Bir Araştırma, İKSAD Yayınevi. Kürkçü, A. (2013). Toplumsal Cinsiyet ve Din: Son Dönem Dindar Kadın Yazarların Bakışıyla Türkiye'de Toplumsal Cinsiyet Algısının Dönüşümü ve Din, Yüksek Lisans Tezi. Martı, H. (2015). Toplumsal Cinsiyet Tablosunda Perspektifin Eşitlikten Adalete Kayışı, KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi. Öztürk, M. (2012). Toplumsal Cinsiyet Meselesine Kur'an Zaviyesinden Genel Bir Bakış*, İlmi İhtisas Toplantısı Bildirileri. Karakaya, H. (2018). Toplumsal Cinsiyet Algısı, Din ve Kadın, Journal of Analytic Divinity.

[PlanlananYontemler]

[Degerlendirme]

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Ara Sınav 1 100
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Final Sınavı 1 100
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

[StajDurumu]

YOK

[IsYukuHesaplamasi]

[Etkinlikler] [Sayisi] [Suresi] [ToplamIsYuku]
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 2 2
Bütünleme Sınavı 1 2 2
Derse Katılım 14 2 28
Tartışma 5 2 10
Soru-Yanıt 14 1 14
Beyin Fırtınası 1 2 2
Seminer 1 2 2
Bireysel Çalışma 1 10 10
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 10 10
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 10 10
[ToplamIsYuku] 91

[PCOCIliskisi]

[PC] 1 [PC] 2 [PC] 3 [PC] 4 [PC] 5 [PC] 6 [PC] 7 [PC] 8 [PC] 9 [PC] 10
[OC] 1
[OC] 2
[OC] 3
[OC] 4
[OC] 5
[PCOCAciklama]