[GeriDon]

[DersOgretimPlani]

[DersinKodu] [DersinAdi] [DersinTuru] [Yil] [YariYil] [Ects]
FDB-24-102 DİN PSİKOLOJİSİNİN TEMEL SORUNLARI Seçmeli Ders Grubu 1 1 6,00

[DersinSeviyesi]

[YuksekLisans]

[DersDili]

Türkçe

[DersinAmaci]

Bu dersin amacı, din psikolojisinin kavramsal, yöntemsel ve kuramsal temel sorunlarını alanın öncü ve güncel eserleri üzerinden incelemek ve İslami psikoloji tartışmasını bu sorunlar bağlamında değerlendirmektir. Ders, öğrencilerin alanda araştırma yapmadan önce karşılaşacakları temel sorunları tanımalarını ve bu sorunlara eleştirel bir bakışla yaklaşabilmelerini hedefler.

[DersiVerenGorevli]

Dr. Öğr. Üyesi Rumeysa SEVEN

[OgrenmeCiktilari]

1 Din psikolojisinin konusu, amacı ve sınırlarına ilişkin tartışmaları açıklar.
2 Psikoloji ve din kavramlarının tanımlanmasında karşılaşılan sorunları karşılaştırır.
3 Din psikolojisindeki yöntem sorunlarını ve öznellik-nesnellik tartışmasını değerlendirir.
4 Türkiye'de din psikolojisinin kuruluşunu öncü çalışmalar üzerinden açıklar.
5 Psikolojik din kuramlarını açıklama güçleri ve sınırlılıkları açısından karşılaştırır.
6 Dindarlık ile mutluluk, affetme, yardım etme ve şükür arasındaki ilişkiye dair ampirik bulguları değerlendirir.
7 Dindarlığın boyutlarına ilişkin sosyal psikolojik yaklaşımları çözümler.
8 İslami psikoloji tartışmasını ve Müslüman psikologların karşılaştığı kuramsal sorunları değerlendirir.
9 İslam düşünce geleneğindeki nefs ve ruh sağlığı anlayışını klasik metinlerden hareketle çözümler.
10 Din psikolojisi alanındaki bir eseri temel tezleri, yöntemi ve sınırlılıkları açısından değerlendiren yazılı bir kritik hazırlar.

[OgrenimTuru]

Birinci Öğretim

[DersOnKosulu]

Yok

[OnerilenDigerHususlar]

Ders, Din Psikolojisinin Temel Metinleri ve Kavramları dersinin devamı niteliğindedir; bu dersi almış olmak yararlı olur. Her eserin kritiği, eserin derste tartışılacağı haftadan önce teslim edilir. Kritiklerde eserin temel tezleri, yöntemi, katkısı ve sınırlılıkları değerlendirilmelidir.

[DersinIcerigi]

Din psikolojisinin konusu, amacı ve sınırları; psikoloji ve din kavramlarının tanımlanması sorunu; yöntem sorunları ve öznellik-nesnellik tartışması; Türkiye'de din psikolojisinin kuruluşu; psikolojik din kuramları; dindarlık ile mutluluk, affetme, yardım etme ve şükür arasındaki ilişki; dindarlığın boyutlarına sosyal psikolojik yaklaşımlar; İslami psikoloji tartışması; İslam düşünce geleneğinde nefs ve ruh sağlığı anlayışı.

[HaftalikDersIcerigi]

[Hafta] [Teorik] [Uygulama] [Laboratuvar]
1 Giriş: din psikolojisinin temel sorunları; psikoloji ve din kavramlarının tanımlanması
2 Osman Pazarlı, Din Psikolojisi (I): Türkiye'de din psikolojisinin kuruluşu; alanın konusu ve yöntemi
3 Osman Pazarlı, Din Psikolojisi (II): dinî duygu ve dinî hayatın psikolojik boyutları
4 James Forsyth, Psikolojik Din Kuramları (I): dinin kökenini açıklayan psikolojik kuramlar
5 James Forsyth, Psikolojik Din Kuramları (II): dinin işlevlerini açıklayan kuramlar ve kuramların sınırlılıkları
6 Ali Ayten, Psikoloji ve Din (I): din-psikoloji ilişkisi; dindarlık, mutluluk ve affetme
7 Ali Ayten, Psikoloji ve Din (II): dindarlık, yardım etme ve şükür; ampirik araştırmalarda yöntem sorunları
8 C. Daniel Batson vd., Din ve Birey (I): dine sosyal psikolojik bakış ve dinî tecrübe
9 C. Daniel Batson vd., Din ve Birey (II): dindarlığın boyutları: araç, amaç ve arayış yönelimleri
10 C. Daniel Batson vd., Din ve Birey (III): din, ruh sağlığı ve sosyal davranış; öznellik ve nesnellik sorunu
11 Ebû Zeyd el-Belhî, Mesâlihu'l-ebdân ve'l-enfüs: İslam tıp geleneğinde ruh sağlığı
12 İbn Rüşd, Psikoloji Şerhi: Aristotelesçi nefs teorisinin İslam felsefesindeki yorumu
13 Malik Bedri, Müslüman Psikologların Çıkmazı: Batı psikolojisi karşısında Müslüman psikologlar ve İslami psikoloji arayışı
14 Genel değerlendirme: din psikolojisinin temel sorunları ve İslami psikoloji tartışmasının geleceği

[DersKitabi]

1. Pazarlı, O. (1972). Din psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi. 2. Forsyth, J. (2017). Psikolojik din kuramları (M. Ulu, Ed.). Kayseri: Kimlik Yayınları. 3. Ayten, A. (2012). Psikoloji ve din. İstanbul: İz Yayıncılık. 4. Batson, C. D., Schoenrade, P., & Ventis, W. L. (2017). Din ve birey (A. Kuşat & A. Taştan, Çev.). Kayseri: Kimlik Yayınları. 5. Bedri, M. (2018). Müslüman psikologların çıkmazı (İ. N. Kaya, Çev.). İstanbul: Mahya Yayıncılık. 6. el-Belhî, E. Z. (2012). Mesâlihu'l-ebdân ve'l-enfüs: Beden ve ruh sağlığı (M. Z. Tiryaki & N. Okuyucu, Neşir ve Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları. 7. İbn Rüşd. (2013). Psikoloji şerhi: Kitâbu'n-nefs (A. Arkan, Çev.). İstanbul: Litera Yayıncılık. Yardımcı kaynaklar 7. Hood, R. W., Hill, P. C., & Spilka, B. (2018). The psychology of religion: An empirical approach (5th ed.). New York: Guilford Press. 8. Paloutzian, R. F., & Park, C. L. (Eds.). (2013). Handbook of the psychology of religion and spirituality (2nd ed.). New York: Guilford Press.

[PlanlananYontemler]

Okuma, kitap kritiği, tartışma ve soru-cevap. Öğrenciler eserleri, kalınlıklarına göre bir ile üç hafta arasında değişen sürelerde okur ve her eserin yazılı kritiğini dönem boyunca düzenli olarak teslim eder. Teslim edilen eserler derste ayrıca zaman ayrılarak tartışılır. Final, dersin temel sorunlarını ele alan, soruların beş gün önceden verildiği evde yazılı bir değerlendirme sınavı olarak yapılır.

[Degerlendirme]

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Ev Ödevi 1 100
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Final Sınavı 1 100
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 60
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 40

[StajDurumu]

Yok

[IsYukuHesaplamasi]

[Etkinlikler] [Sayisi] [Suresi] [ToplamIsYuku]
Final Sınavı 1 2 2
Derse Katılım 14 3 42
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 10 10
Okuma 14 6 84
Ev Ödevi 6 7 42
[ToplamIsYuku] 180

[PCOCIliskisi]

[PC] 1 [PC] 2 [PC] 3 [PC] 4 [PC] 5 [PC] 6 [PC] 7 [PC] 8 [PC] 9 [PC] 10
[OC] 1 4 3
[OC] 2 4 3
[OC] 3 5 3
[OC] 4 3 3
[OC] 5 4 4
[OC] 6 4 4
[OC] 7 3 4
[OC] 8 4 4
[OC] 9 5 3
[OC] 10 4 5 3
[PCOCAciklama]