[GeriDon]
[DersOgretimPlani]
| [DersinKodu] | [DersinAdi] | [DersinTuru] | [Yil] | [YariYil] | [Ects] |
|---|---|---|---|---|---|
| FDB-24-104 | SOSYOLOJİDE NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 6,00 |
[DersinSeviyesi]
[YuksekLisans]
[DersDili]
Türkçe
[DersinAmaci]
Bu dersin amacı, yüksek lisans öğrencilerine sosyolojik araştırmalarda nitel metodolojinin epistemolojik ve ontolojik temellerini kavratmaktır. Öğrencilerin nitel araştırma tasarımı yapma, veri toplama (görüşme, gözlem, odak grup), veri analizi (içerik, söylem, tematik analiz) ve akademik raporlama becerilerini etik kurallar çerçevesinde geliştirmeyi hedefler.
[DersiVerenGorevli]
Dr. Öğr. Üyesi. Figen Balamir
[OgrenmeCiktilari]
| 1 | Nitel araştırma yöntemlerinin felsefi, epistemolojik ve kuramsal temellerini açıklayabilir. |
| 2 | Sosyolojik bir problemi incelemek amacıyla özgün ve etik kurallara uygun bir nitel araştırma deseni tasarlayabilir. |
| 3 | Derinlemesine görüşme, gözlem ve doküman analizi gibi nitel veri toplama tekniklerini sahada etkili bir şekilde uygulayabilir. |
| 4 | Toplanan nitel verileri ampirik kurallara göre kodlayabilir, temalandırabilir ve içerik/söylem analizi yöntemleriyle çözümleyebilir. |
| 5 | Nitel bir araştırmanın bulgularını akademik yazım kurallarına uygun olarak raporlaştırıp sunabilir. |
[OgrenimTuru]
Birinci Öğretim
[DersOnKosulu]
YOK
[OnerilenDigerHususlar]
• Öğrencilerin dönem boyunca öğrendikleri yöntemleri somutlaştırmak adına mini bir saha çalışması (pilot görüşme veya gözlem) yürütmeleri, bu verileri kodlayarak analiz etmeleri ve sınıf ortamında sunarak eleştirel geri bildirim almaları önerilir.
[DersinIcerigi]
Sosyal bilimlerde nitel araştırma paradigması; pozitivizm ötesi yaklaşımlar (yorumlayıcı sosyoloji, fenomenoloji, etnomotodoloji, temellendirilmiş kuram); nitel araştırma tasarımı ve örneklem seçimi; derinlemesine görüşme ve odak grup teknikleri; katılımlı ve katılımsız gözlem, etnografi; nitel verilerin kodlanması ve tematik analiz; bilgisayar destekli nitel veri analizi (NVivo vb.) giriş; nitel araştırmada geçerlik, güvenirlik ve etik ilkeler.
[HaftalikDersIcerigi]
| [Hafta] | [Teorik] | [Uygulama] | [Laboratuvar] |
|---|---|---|---|
| 1 | • Sosyal Bilimlerde Metodoloji: Nicel ve Nitel Araştırma Paradigmalarının Karşılaştırılması | yok | yok |
| 2 | Nitel Araştırmanın Epistemolojik Temelleri: Yorumlayıcı Yaklaşım, Fenomenoloji ve Hermeneutik | yok | yok |
| 3 | Nitel Araştırma Desenleri I: Etnografi ve Temellendirilmiş Kuram (Grounded Theory) | yok | yok |
| 4 | Nitel Araştırma Desenleri II: Durum Çalışması (Case Study), Anlatı (Narrative) ve Fenomenolojik Desenler | yok | yok |
| 5 | Nitel Araştırmalarda Tasarım: Araştırma Sorusu Sorma, Örneklem Stratejileri ve Amaçlı Örneklem | yok | yok |
| 6 | Veri Toplama Teknikleri I: Derinlemesine Görüşme (In-depth Interview) Türleri ve Soru Sorma Sanatı | saha çalışması deneyimi | yok |
| 7 | Veri Toplama Teknikleri II: Odak Grup Görüşmeleri (Focus Group) ve Dinamikleri | yok | yok |
| 8 | Ara Sınav / Proje Önerisi Değerlendirmesi | yok | yok |
| 9 | Veri Toplama Teknikleri III: Katılımlı ve Katılımsız Gözlem, Saha Notları Tutma Egzersizleri | saha deneyimi | yok |
| 10 | Nitel Araştırmalarda Etik Kriterler, Kurumsal Onay Süreçleri ve Sahada Karşılaşılan Güçlükler | yok | yok |
| 11 | Nitel Veri Analizi I: Transkripsiyon (Metinleştirme), İlk Kodlama Adımları ve Kategorizasyon | yok | yok |
| 12 | Nitel Veri Analizi II: Tematik Analiz, İçerik Analizi ve Söylem Analizine Giriş | yok | yok |
| 13 | Bilgisayar Destekli Nitel Veri Analizi Yazılımları (NVivo, MAXQDA vb.) ve Nitelikte Geçerlik-Güvenirlik (İnandırıcılık) | yok | yok |
| 14 | Nitel Bulguların Akademik Raporlanması, Alıntılama Kuralları ve Saha Çalışması Raporlarının Sunumu | yok | yok |
| 15 | Yarıyıl Sonu Sınavı (Final) | yok | yok |
[DersKitabi]
• • John W. Creswell, Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Araştırma Tasarımı, Siyasal Kitabevi. (John W. Creswell, Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches). • Sharan B. Merriam, Nitel Araştırma: Desen ve Uygulama İçin Bir Rehber, Gazikitabevi. (Sharan B. Merriam, Qualitative Research: A Guide to Design and Implementation). • Uwe Flick, Nitel Araştırmaya Giriş, Sabancı Üniversitesi Yayınları. (Uwe Flick, An Introduction to Qualitative Research). • Matthew B. Miles & A. Michael Huberman, Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook, SAGE Publications.
[PlanlananYontemler]
• Teorik ders anlatımı, uygulamalı atölye çalışmaları (kodlama ve metin analizi pratikleri), örnek makale incelemeleri, grup tartışmaları ve saha egzersizleri.
[Degerlendirme]
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | [Adet] | [Deger] |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 50 |
| Tartışma | 1 | 10 |
| Gözlem | 1 | 10 |
| Alan Çalışması | 1 | 10 |
| Örnek Vaka İncelemesi | 1 | 10 |
| Rapor Hazırlama | 1 | 10 |
| [Toplam] | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | [Adet] | [Deger] |
| Final Sınavı | 1 | 70 |
| Rapor Sunma | 1 | 20 |
| Makale Yazma | 1 | 10 |
| [Toplam] | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 60 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 40 | |
[StajDurumu]
yok
[IsYukuHesaplamasi]
| [Etkinlikler] | [Sayisi] | [Suresi] | [ToplamIsYuku] |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 10 | 10 |
| Final Sınavı | 1 | 12 | 12 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Tartışma | 2 | 2 | 4 |
| Gözlem | 14 | 4 | 56 |
| Makale Yazma | 2 | 10 | 20 |
| Makale Kritik Etme | 4 | 5 | 20 |
| Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma | 4 | 4 | 16 |
| [ToplamIsYuku] | 180 | ||
[PCOCIliskisi]
| [PC] 1 | [PC] 2 | [PC] 3 | [PC] 4 | [PC] 5 | [PC] 6 | [PC] 7 | [PC] 8 | [PC] 9 | [PC] 10 | |
| [OC] 1 | ||||||||||
| [OC] 2 | ||||||||||
| [OC] 3 | ||||||||||
| [OC] 4 | ||||||||||
| [OC] 5 |
[PCOCAciklama]