| [DersinKodu] | [DersinAdi] | [DersinTuru] | [Yil] | [YariYil] | [Ects] |
|---|---|---|---|---|---|
| FDB-25-103 | ÇAĞDAŞ DİN SOSYOLOJİSİ PARADİGMALARI | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 6,00 |
[YuksekLisans]
Bu dersin amacı, yüksek lisans öğrencilerine din sosyolojisi alanındaki klasik yaklaşımların ötesindeki çağdaş kuramsal paradigmaları ve metodolojik tartışmaları tanıtmaktır. Derste; sekülerleşme teorilerinin revizyonu, rasyonel tercih teorisi, post-sekülerizm, dindarlık biçimlerinin küreselleşme ve dijitalleşme süreçleriyle dönüşümü eleştirel bir perspektifle incelenir.
Dr. Öğr. Üyesi Figen Balamir
| 1 | Din sosyolojisindeki çağdaş kuramsal paradigmaları, kavramları ve metodolojik yaklaşımları tanımlayabilir. |
| 2 | Sekülerleşme, post-sekülerizm ve desekülerleşme tartışmalarını tarihsel ve sosyolojik veriler ışığında eleştirel olarak değerlendirebilir. |
| 3 | Küreselleşme, göç, medyatikleşme ve dijitalleşmenin dindarlık biçimleri ve dini kurumlar üzerindeki etkilerini analiz edebilir. |
| 4 | Dünyadaki ve Türkiye’deki güncel dini hareketleri, kuramsal modelleri (örn. rasyonel tercih, çoklu moderniteler) araç olarak kullanarak yorumlayabilir. |
| 5 | Alanla ilgili güncel literatürü kullanarak özgün bir akademik araştırma tasarlayabilir ve bilimsel yazım kurallarına uygun olarak raporlayabilir. |
Birinci Öğretim
yok
• Öğrencilerin çağdaş din sosyolojisi kuramlarını ampirik dünyadaki güncel dindarlık eğilimleri ve dini hareketler üzerinden analiz eden haftalık eleştirel değerlendirme yazıları (reflection paper) yazması ve dönem sonunda özgün bir saha temelli araştırma makalesi üretmesi önerilir.
• Klasik din sosyolojisi mirasından çağdaş arayışlara geçiş; sekülerleşme teorisine yönelik eleştiriler ve "desekülerleşme" tartışmaları; rasyonel tercih teorisi ve dini piyasalar modeli; post-seküler toplum ve kamusal alanda din (Habermas, Casanova); çoklu moderniteler ve din; maneviyat (spiritüalizm) ve Yeni Çağ (New Age) hareketleri; küreselleşme, göç ve ulusötesi din; dijitalleşme, medya ve siber-din olgusu; çağdaş dünyada köktendincilik ve dini milliyetçilik.
| [Hafta] | [Teorik] | [Uygulama] | [Laboratuvar] |
|---|---|---|---|
| 1 | Din Sosyolojisinde Klasik Miras (Marx, Durkheim, Weber) ve Çağdaş Döneme Geçiş | yok | yok |
| 2 | Ortodoks Sekülerleşme Paradigması ve Sınırları: Kuramsal Bir Hesaplaşma | Desekülerleşme ve Dinin Geri Dönüşü: Peter L. Berger ve "Kutsal Sığınak"ın Çöküşü | Yeni Din Sosyolojisi ve Amerikan Modeli: Rasyonel Tercih Teorisi ve Dini Ekonomiler (Stark & Finke) |
| 3 | Modern Dünyada Kamusal Dinler: José Casanova ve Dinin Kamusal Alandaki Yeni Rolleri | yok | yok |
| 4 | Post-Seküler Toplum ve Din: Jürgen Habermas ve İletişimsel Akıl Bağlamında İnanç-Bilgi Tartışması | yok | yok |
| 5 | Çoklu Moderniteler Paradigması ve Din: S.N. Eisenstadt ve Batı-Dışı Modernliklerde Dinin Konumu | yok | yok |
| 6 | Ara Sınav / Kuramsal Makale İncelemesi Değerlendirmesi | yok | yok |
| 7 | Ait Olmadan İnanmak"tan "Görmeden İnanmak"a: Grace Davie, Danièle Hervieu-Léger ve Avrupa Dindarlığı | yok | yok |
| 8 | Küreselleşme, Ulusötesi Din ve Göç: Küresel Ağlarda Dini Kimliklerin Yeniden İnşası | yok | yok |
| 9 | Küreselleşme, Ulusötesi Din ve Göç: Küresel Ağlarda Dini Kimliklerin Yeniden İnşası | yok | yok |
| 10 | Kurumsal Dinden Bireysel Maneviyata: Yeni Çağ (New Age) Hareketleri ve Görünmez Din (Thomas Luckmann) | yok | yok |
| 11 | Küreselleşme, Ulusötesi Din ve Göç: Küresel Ağlarda Dini Kimliklerin Yeniden İnşası | yok | yok |
| 12 | Medyatikleşme ve Siber-Din: İnternet, Sosyal Medya ve Dijital Çağda Dini Otoritenin Dönüşümü | yok | yok |
| 13 | Çağdaş Dünyada Köktendincilik (Fundamentalizm), Radikalleşme ve Dini Milliyetçilikler | yok | yok |
| 14 | Genel Değerlendirme: Çağdaş Paradigmalar Işığında Türkiye'de Din Sosyolojisi Çalışmaları | yok | yok |
| 15 | final sınavı | yok | yok |
• José Casanova, Modern Dünyada Kamu Dini, İletişim Yayınları. (José Casanova, Public Religions in the Modern World). • Peter L. Berger (Ed.), Sekülerizmin Gerileyişi: Dünyada Dini ve Siyasal Uyanış, Klasik Yayınları. (Peter L. Berger, The Desecularization of the World: Resurgent Religion and Global Politics). • Grace Davie, Din Sosyolojisi, Küre Yayınları. (Grace Davie, The Sociology of Religion). • Bryan S. Turner, Religion and Modern Society: Citizenship, Secularization and the State, Cambridge University Press. • Charles Taylor, A Secular Age, Harvard University Press.
Seminer tarzı kuramsal anlatım, makale kritikleri, öğrenci sunumları, güncel toplumsal olay ve söylemler üzerinden vaka analizleri, sınıf içi tartışma.
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | [Adet] | [Deger] |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| [Toplam] | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | [Adet] | [Deger] |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| [Toplam] | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
yok
| [Etkinlikler] | [Sayisi] | [Suresi] | [ToplamIsYuku] |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 10 | 140 |
| Makale Yazma | 1 | 8 | 8 |
| Okuma | 14 | 2 | 28 |
| [ToplamIsYuku] | 180 | ||
| [PC] 1 | [PC] 2 | [PC] 3 | [PC] 4 | [PC] 5 | [PC] 6 | [PC] 7 | [PC] 8 | [PC] 9 | [PC] 10 | |
| [OC] 1 | ||||||||||
| [OC] 2 | ||||||||||
| [OC] 3 | ||||||||||
| [OC] 4 | ||||||||||
| [OC] 5 |