[GeriDon]

[DersOgretimPlani]

[DersinKodu] [DersinAdi] [DersinTuru] [Yil] [YariYil] [Ects]
TİB-23-135 İSLAM CEZA HUKUKU Seçmeli Ders Grubu 1 1 6,00

[DersinSeviyesi]

[YuksekLisans]

[DersDili]

Türkçe

[DersinAmaci]

İslâm Ceza Hukuku dersinin amacı, İslâm ceza hukukunun temel kavram, ilke, kaynak ve kurumlarını sistematik biçimde incelemektir. Bu kapsamda suç ve ceza kavramları, suçun unsurları, ceza sorumluluğunun esasları, suçların tasnifi, had, kısas ve ta‘zîr cezaları ile bu cezaların uygulanma şartları ele alınır. Ayrıca klasik fıkıh literatüründe ortaya konulan ceza hukuku anlayışının günümüz hukuk sistemleriyle mukayeseli olarak değerlendirilmesi ve çağdaş ceza hukuku problemlerinin İslâm hukuku açısından analiz edilmesi amaçlanmaktadır.

[DersiVerenGorevli]

Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Nuri AYYILDIZ / Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Emin NAS / Dr. Öğr. Üyesi Ümit KOCA

[OgrenmeCiktilari]

1 İslâm ceza hukukunun temel kavramlarını ve terminolojisini açıklar.
2 İslâm ceza hukukunun temel kaynaklarını ve bu kaynakların ceza hukuku açısından işlevini değerlendirir.
3 İslâm ceza hukukunun temel ilkelerini açıklar.
4 Suç kavramını ve suçun unsurlarını sistematik biçimde analiz eder.
5 Ceza sorumluluğunun şartlarını ve sorumluluğu etkileyen durumları değerlendirir.
6 Kast, hata ve taksir kavramlarını İslâm ceza hukuku açısından karşılaştırır.
7 Had, kısas ve ta‘zîr cezalarının özelliklerini ve aralarındaki farklılıkları açıklar.
8 Had suçlarının türlerini, unsurlarını ve ispat şartlarını analiz eder.
9 Kısas ve diyet hükümlerini ilgili klasik ve çağdaş kaynaklar çerçevesinde değerlendirir.
10 Ta‘zîr cezalarının mahiyetini, kapsamını ve uygulanma esaslarını açıklar.

[OgrenimTuru]

Birinci Öğretim

[DersOnKosulu]

Ön Koşullu Değildir

[OnerilenDigerHususlar]

Dersin lisansüstü düzeyde yürütülmesi sebebiyle öğrencilerin klasik ve modern İslâm hukuku literatürünü karşılaştırmalı olarak incelemeleri beklenmektedir. Öğrencilerin özellikle el-Mebsût, el-Hidâye, Bedâʾiʿu’s-sanâʾiʿ, el-Müdevvene, el-Mecmûʿ, el-Muğnî, el-Hâvî gibi klasik kaynakların yanı sıra çağdaş İslâm ceza hukuku çalışmalarından yararlanmaları önerilmektedir. Ders kapsamında öğrencilerin belirlenen bir konu hakkında literatür taraması yapmaları, akademik sunum hazırlamaları ve konuyu kaynaklara dayalı olarak tartışmaları teşvik edilir.

[DersinIcerigi]

İslâm ceza hukukunun kaynakları ve temel ilkeleri; suç ve ceza kavramları; suçun unsurları; ceza sorumluluğunun şartları; kast, hata ve taksir; hukuka uygunluk sebepleri; ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan durumlar; had, kısas ve ta‘zîr suç ve cezaları; zina, kazf, hırsızlık, yol kesme ve içki içme suçları; öldürme ve müessir fiiller; kısas ve diyet; ta‘zîr suç ve cezaları; suçların içtimaı; iştirak; teşebbüs; tövbe; şüphe; cezanın uygulanması ve düşmesi; İslâm ceza hukukunun modern ceza hukuku ile mukayesesi ve çağdaş ceza hukuku meseleleri.

[HaftalikDersIcerigi]

[Hafta] [Teorik] [Uygulama] [Laboratuvar]
1 İslâm Ceza Hukukuna Giriş: Kavram, kapsam, mahiyet, tarihî gelişim ve temel kaynaklar
2 İslâm Ceza Hukukunun Temel İlkeleri: Kanunilik, şahsilik, masumiyet karinesi, şüpheden sanık yararlanır ilkesi ve cezanın şahsiliği
3 Suç Kavramı ve Suçun Unsurları: Kanunî, maddî ve manevî unsur
4 Ceza Sorumluluğu: Ehliyet, yaş, akıl, kast, hata ve taksir
5 Hukuka Uygunluk ve Sorumluluğu Kaldıran Sebepler: Meşru müdafaa, zaruret, cebir ve ikrah
6 İslâm Ceza Hukukunda Cezaların Tasnifi: Had, kısas-diyet ve ta‘zîr
7 Had Suçları I: Zina ve kazf suçları; unsurlar, ispat ve cezalar
8 Ara Sınav
9 Kısas ve Diyet: Öldürme ve müessir fiiller; kısasın şartları ve uygulanması
10 Ta‘zîr Suç ve Cezaları: Ta‘zîrin mahiyeti, kapsamı, yetkili merci ve ceza türleri
11 Suça Teşebbüs ve İştirak: Doğrudan ve dolaylı iştirak, teşebbüs ve suç ortaklığı
12 Suçların İçtimaı ve Cezaların İçtimaı: Birden fazla suç ve cezanın birleşmesi
13 Cezanın Düşmesi: Af, sulh, tövbe, şüphe, ölüm ve diğer cezanın düşme sebepleri
14 İslâm Ceza Hukuku ve Modern Ceza Hukuku: Mukayese, güncel problemler ve genel değerlendirme
15 Final Sınavı

[DersKitabi]

Abdülkādir Âdeh. et-Teşrîʿu’l-cinâʾiyyü’l-İslâmî mukārenen bi’l-kānûni’l-vazʿî. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿArabî. Ebû Zehrâ, Muhammed. el-Cerîme ve’l-ʿukūbe fi’l-fıkhi’l-İslâmî. Kahire. Behnesî, Ahmed Fethî. el-Ukūbe fi’l-fıkhi’l-İslâmî. Kahire. İbn Kudâme. el-Muğnî. Beyrut. Mâverdî. el-Hâvî’l-kebîr. Beyrut. Serahsî. el-Mebsût. Beyrut. Kâsânî. Bedâʾiʿu’s-sanâʾiʿ fî tertîbi’ş-şerâʾiʿ. Beyrut. İbn Rüşd. Bidâyetü’l-müctehid ve nihâyetü’l-muktesıd. Kahire. Şîrâzî. el-Mühezzeb. Beyrut. Zeydan, Abdülkerim. el-Medhal li-dirâseti’ş-şerîʿati’l-İslâmiyye. Beyrut.

[PlanlananYontemler]

Ders; anlatım, soru-cevap, metin inceleme, tartışma, seminer, öğrenci sunumları, klasik fıkıh metinlerinin okunması ve mukayeseli değerlendirme yöntemleriyle yürütülecektir. Öğrenciler tarafından belirlenen konularda literatür taraması yapılacak ve ders içerisinde sunum gerçekleştirilecektir. Klasik fıkıh kaynaklarında yer alan hükümler ile çağdaş İslâm hukuku araştırmaları karşılaştırılacak; gerekli görülen konularda İslâm ceza hukuku hükümleri modern ceza hukuku ile mukayese edilecektir.

[Degerlendirme]

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Ara Sınav 1 100
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Final Sınavı 1 100
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 50
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 50

[StajDurumu]

Sıtaj yok

[IsYukuHesaplamasi]

[Etkinlikler] [Sayisi] [Suresi] [ToplamIsYuku]
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Derse Katılım 14 3 42
Takım/Grup Çalışması 5 10 50
Bireysel Çalışma 5 5 25
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 33 33
Sözlü Sınav 2 2 4
Ev Ödevi 10 2 20
[ToplamIsYuku] 176

[PCOCIliskisi]

[PC] 1 [PC] 2 [PC] 3 [PC] 4 [PC] 5 [PC] 6 [PC] 7 [PC] 8 [PC] 9 [PC] 10
[OC] 1 3 5 4 3 4 5 4 3 4 4
[OC] 2 4 4 4 3 3 4 2 4 4 1
[OC] 3 3 5 2 2 3 1 3 2 2 2
[OC] 4 2 5 5 3 2 2 3 1 3 4
[OC] 5 4 2 3 5 4 5 4 1 4 4
[OC] 6 3 4 4 2 3 4 2 3 3 3
[OC] 7 5 2 5 3 3 4 4 5 4
[OC] 8 2 2 2 4 4 3 2 2 2 3
[OC] 9 1 3 3 5 4 2 2 1 2 2
[OC] 10 5 3 4 3 2 3 4 1 5 5
[PCOCAciklama]