[GeriDon]

[DersOgretimPlani]

[DersinKodu] [DersinAdi] [DersinTuru] [Yil] [YariYil] [Ects]
İST-26-106 BİYOGRAFİLER-BİBLİYOGRAFİLER VE TEZKİRELER-I Seçmeli Ders Grubu 1 2 6,00

[DersinSeviyesi]

[YuksekLisans]

[DersDili]

Türkçe

[DersinAmaci]

Öğrencilere Türk-İslam kültür ve edebiyat geleneğinde önemli bir yer tutan biyografi, bibliyografi ve tezkirecilik geleneğini teorik ve pratik düzeyde tanıtmaktır. Ders kapsamında, şair ve yazarların hayat hikâyelerini, eserlerini ve dönemlerinin edebî ortamını aktaran bu temel kaynakların yapısal özellikleri incelenerek; öğrencilerin birinci elden kaynakları (özellikle şair tezkirelerini) doğru bir metodolojiyle okuma, anlama ve akademik araştırmalarda etkin bir şekilde kullanma becerisi kazanması hedeflenmektedir.

[DersiVerenGorevli]

Dr. Öğretim Üyesi Rıdvan ÇETİN

[OgrenmeCiktilari]

1 Biyografi, bibliyografi ve tezkire türündeki eserleri yapısal ve işlevsel özelliklerine göre tasnif eder.
2 Klasik tezkirelerin ve biyografik eserlerin dil, üslup ve tertip özelliklerini doğru bir şekilde analiz eder.
3 Tezkirecilik geleneğinin tarihsel gelişimini ve dönemler arasındaki muhteva değişikliklerini takip eder.
4 Klasik Türk edebiyatı ve tarihi araştırmalarında birinci elden kaynakları kullanma yetkinliği kazanır.
5 Biyografik ve bibliyografik verileri akademik çalışmalarda doğru bir metodolojiyle işleme becerisi edinir.

[OgrenimTuru]

Birinci Öğretim

[DersOnKosulu]

yok

[OnerilenDigerHususlar]

Biyografi, bibliyografi ve tezkire kavramlarını teorik olarak açıklar. İslam medeniyetindeki biyografi ve tabakat geleneğinin gelişimini özetler. Türk edebiyatının ilk tezkiresi olan Mecâlisü'n-Nefâis'in önemini kavrar. Anadolu sahasında yazılan ilk şair tezkirelerini kronolojik olarak sıralar. Klasik şair tezkirelerinin tertip sistemlerini ve yapısal özelliklerini ayırt eder.

[DersinIcerigi]

- Türk-İslam kültür ve edebiyat geleneğindeki temel biyografik, bibliyografik ve tezkire türü eserleri yapısal olarak tanıtmaktır. - Öğrencilerin klasik şair tezkirelerini ve dönem kaynaklarını doğrudan inceleyip okuyabilme becerisini geliştirmektir. - İncelenen biyografik eserler üzerinden klasik dönemin edebî ortamını, şair ağlarını ve sanat anlayışını kavramaktır.

[HaftalikDersIcerigi]

[Hafta] [Teorik] [Uygulama] [Laboratuvar]
1 Dersin kapsamı, kaynakları ve metodolojisi; biyografi, bibliyografi ve tezkire kavramlarının teorik çerçevesi.
2 İslam medeniyetinde biyografi ve tabakat geleneğinin doğuşu, gelişimi ve ilk örnekleri.
3 Türk edebiyatında tezkirecilik geleneğinin başlangıcı: Ali Şîr Nevâî ve Mecâlisü'n-Nefâis.
4 Anadolu sahasında tezkirecilik: Sehî Bey ve Osmanlı sahasının ilk örneği olan Heşt Behişt.
5 Tezkirelerde alfabetik sistem ve eleştirel yaklaşımın öncüsü: Latîfî ve Tezkiretü'ş-Şuarâ.
6 16. Yüzyıl Osmanlı sosyal hayatı ve edebî muhitleri: Âşık Çelebi ve Meşâirü'ş-Şuarâ.
7 Klasik tezkirecilik geleneğinin zirvesi: Kınalızâde Hasan Çelebi ve Tezkiretü'ş-Şuarâ.
8 Ara Sınav (Vize) Haftası
9 Tematik ve kurumsal tezkirecilik geleneği: Esrar Dede ve Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye.
10 Osmanlı döneminde bibliyografik çalışmalar: Kâtip Çelebi ve Keşfü'z-Zunûn ekseninde bibliyografi geleneği.
11 Geç dönem Osmanlı tezkireciliği ve değişen biyografi algısı: Fatin Efendi ve Hâtimetü'l-Eş‘âr.
12 Klasik tezkirelerde dil, üslup ve tertip özellikleri; öznellik ve nesnellik dengesinin analizi.
13 Tezkirelerdeki edebî tenkit ölçütleri, şair ağları ve dönemin estetik zihniyetinin şerh edilmesi.
14 Biyografik ve bibliyografik kaynakların modern akademik araştırmalarda ve edisyon kritik çalışmalarında kullanım metotları.

[DersKitabi]

- Mecâlisü'n-Nefâis (Ali Şîr Nevâî) - Heşt Behişt (Sehî Bey) - Tezkiretü'ş-Şuarâ (Latîfî) - Meşâirü'ş-Şuarâ (Âşık Çelebi) - Tezkiretü'ş-Şuarâ (Kınalızâde Hasan Çelebi) - Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye (Esrar Dede) - Hâtimetü'l-Eş‘âr (Fatin Efendi)

[PlanlananYontemler]

Yüz yüze ders işleme Ödev ve uygulamalarıyla pekiştirme

[Degerlendirme]

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Ara Sınav 1 100
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri [Adet] [Deger]
Final Sınavı 1 100
[Toplam] 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 50
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 50

[StajDurumu]

yok

[IsYukuHesaplamasi]

[Etkinlikler] [Sayisi] [Suresi] [ToplamIsYuku]
Ara Sınav 30 3 90
Final Sınavı 30 3 90
[ToplamIsYuku] 180

[PCOCIliskisi]

[PC] 1
[OC] 1
[OC] 2
[OC] 3
[OC] 4
[OC] 5
[PCOCAciklama]